Yapı ve İlham Blogu Yazılar

Yaşar Nabi Nayır hangi dönemde yaşadı? İstanbul’da işten eve dönerken metrobüste, tramvayda gördüğüm insanlar arasında bazen kendi kendime soruyorum: “Yaşar Nabi Nayır hangi dönemde yaşadı ve bu dönem onun düşüncelerini, edebiyatını nasıl şekillendirdi?” 1908 yılında doğan ve 1981 yılında hayatını kaybeden Yaşar Nabi Nayır, Cumhuriyet dönemi Türkiye’sinin edebiyat sahnesinde önemli bir isim. Onun dönemi sadece bir tarih aralığı değil; toplumsal dönüşümlerin, kültürel mücadelelerin ve insan haklarıyla ilgili tartışmaların yoğun olduğu bir zaman dilimi. Toplumsal Cinsiyet ve Nayır’ın Yaklaşımı Yaşar Nabi Nayır’ın yazılarında ve özellikle Varlık dergisi üzerinden yürüttüğü edebi çalışmalarda, toplumsal cinsiyet konularına farkındalık kazandıran birçok örnek görmek mümkün. Kadın…

Kulağına Küpe Takmanın Anlamı Nedir? Günümüzün modasına bakınca, kulağa küpe takmak deyimi sıradan bir aksesuara dönüşmüş gibi görünebilir. Ama aslında kulağa küpe takmanın anlamı, zaman içinde evrildi. Bazen özgürlüğü, bazen isyanı simgeliyor. Kimilerine göre bir yaşam tarzı, kimilerine göre yalnızca şıklık. Ama bir de bu işin derinlerine inmek isteyenler var. Tabii ki bunlar genellikle İzmir sokaklarında esprili bir şekilde dolaşan, hayatı fazla ciddiye almayan ama bir yandan da her şeyi çok kafasında büyüten gençler. İşte ben de tam o kategoridenim. Küpe Takmak: Eski Bir Gelenek Mi? Şimdi, kulağa küpe takmak sadece “moda” olmanın ötesinde, geçmişten gelen kültürel bir iz de…

Host Filmi Kaç Yaş Üstü? İzmir’in Esprili Genç Gözüyle İzmir’de yaşıyorum, 25’im, arkadaş ortamında sürekli espri yaparım ama aslında her şeyi fazla düşünürüm. Bazen kendime de “Abi, sen de böyle dalıp gidiyorsun ya, başka bir boyuttasın” diyorum. İşte tam bu ikili hâlimle, Host filmi kaç yaş üstü sorusunu hem eğlenceli hem de derinlemesine irdelemek istiyorum. Host filmi, Zoom üzerinden geçen bir korku filmi. Bunu söylemek bile bana gülümsetiyor çünkü pandemi döneminde hepimiz Zoom’a alışmıştık. Ama işin ilginç yanı, bir korku filmi üzerinden yaş sınırını düşünürken kendi iç sesimle tartışıyorum: “Ya ben korkarım ama arkadaş ortamında gülmek de isterim. Ne yapayım…

Kalker Nedir, Nasıl Oluşur? Felsefi Bir Perspektif Bir taşın sessizliği, bir insanın kararındaki karmaşıklığı andırır mı? Ya da bir kayaç, etik, bilgi ve varlık anlayışımız hakkında bize ne anlatabilir? Kalker gibi sıradan görünen bir kayaç, yüzeyin ötesine bakıldığında felsefenin üç temel dalı—etik, epistemoloji ve ontoloji—için bir düşünce laboratuvarı işlevi görebilir. İnsan ve doğa arasındaki ilişkiyi sorgulamak, sadece bilimin değil, felsefenin de alanına girer. Etik Perspektif: Kalker ve İnsan Sorumluluğu Kalker, kalsiyum karbonattan oluşan bir sedimanter kayaçtır. Ancak bu jeolojik tanım, sadece fiziksel bir gerçeği aktarır; etik bağlamda taşın ve doğanın anlamı çok daha derindir. Modern çevre etikçileri, kalkerin çıkarılması ve…

Heyet Raporu İş Hayatını Etkiler mi? – Bursa’dan Küresel ve Yerel Bir Bakış Merhaba, bugün sizlere uzun uzun düşündüğüm bir konudan bahsetmek istiyorum: “Heyet raporu iş hayatını etkiler mi?” Bu soruyu kendi kendime defalarca sordum çünkü hem iş yerinde hem de çevremde insanların hayatında bu konunun nasıl bir rol oynadığını gözlemledim. Bursa’da yaşıyorum, 26 yaşındayım ve hem Türkiye’yi hem de dünyayı takip etmeyi seviyorum. Bu yüzden konuyu hem yerel hem küresel bir perspektiften ele alacağım, sanki arkadaşlarıma uzun bir mesaj yazıyormuşum gibi samimi ve sohbet havasında. Heyet Raporu Nedir ve Türkiye’de İş Hayatına Etkisi Öncelikle Türkiye’deki durumdan başlamak lazım. Heyet…

Mahallede Büyükbaş Hayvan Beslemek Yasak Mıdır? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir İnceleme İstanbul’un kalabalık sokaklarında yürürken, insanların gözlerine bakmak bazen bütün bir toplumu anlamama yardımcı olur. Bir köşe başında, toplu taşımada, işyerinde ya da herhangi bir mahallede gözlemlediğim sahneler, günlük hayatın ne kadar karmaşık ve çok katmanlı olduğuna dair bana sürekli ders verir. Bu yazıda, “Mahallede büyükbaş hayvan beslemek yasak mıdır?” sorusunu sadece hukuki bir açıdan değil, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden inceleyeceğim. Şehri, mahalle kültürünü, hayvancılık yasaklarını ve bu yasakların farklı toplumsal gruplara nasıl etki ettiğini, kendi gözlemlerim ve deneyimlerimle ele alacağım. Mahallede Büyükbaş…

Ezanda Haydi Namaza Anlamına Gelen Söz Nedir? Hadi Canım, Namaza Kalkan Yok Bazen sabah uyanmak, hiç kolay bir iş değil. Sabahın kör karanlığında, vücut uykusundan uyanmaya zorlanırken, o sakin, huzurlu rüya dünyasından kopmak… işte o an tam anlamıyla “Haydi namaza!” diye bağıran ezanın sesini duymak gibidir. Evet, hepimiz ezan okunduğunda o “Haydi namaza” anlamına gelen o sözleri duyarız, ama nedir bu sözler? Nasıl bir gücü vardır da insanı yerinden hoplatır? Gerçekten, sabah ezanı akşamdan daha güçlü müydü, yoksa ben sadece fazla mı düşünen bir insanım? Hadi gelin, biraz mizahi bir dille bu sorunun cevabını bulalım. Ezanın ‘Haydi Namaza’ Anlamına Gelen…

Hizmetçi Ne Yapar? Temel Görevler ve İş Tanımı Hizmetçi ne yapar sorusu ilk bakışta basit gibi görünse de, aslında kapsamlı bir analiz gerektiriyor. İçimdeki mühendis böyle diyor: “Görevler net bir şekilde kategorize edilebilir; temizlik, düzen, yiyecek ve zaman yönetimi.” İçimdeki insan tarafı ise ekliyor: “Ama işin duygusal boyutu, güven ilişkisi ve ev sahibinin rahatlığı da aynı derecede önemli.” Geleneksel anlamda hizmetçiler, ev ve konut bakımında, günlük yaşamın akışını kolaylaştıran kişilerdir. Temizlik yapmak, çamaşır ve ütü işleriyle ilgilenmek, yemek hazırlamak ve servis etmek başlıca görevlerdir. İçimdeki mühendis bakıyor: “Bu işlerin hepsi standart prosedürlere ve zaman yönetimine dayalı; verimlilik ölçülebilir.” İnsan tarafım…

Bir Horoz Neden Ötmez? Sabahın Sessizliği Kayseri’de sabahın altı. Penceremden bakıyorum, rüzgâr hafif hafif tarlalardan taşan serinliği taşıyor. Ama bugün farklı bir sessizlik var. Normalde komşu bahçesinden gelen horozun sabah öttüğü sesi duyulur, kahvaltı hazırlıklarının gürültüsüyle karışırdı. Ama bugün değil. Horoz neden ötmez? İçimde garip bir boşluk oluştu; sanki sabah bana kırgın, suskun bir şeyler anlatıyor. Bahçede İlk Karşılaşma Kahvemi alıp bahçeye çıktım. Güneş daha tam doğmamış, ama toprağın kokusu keskin ve canlı. Horoz orada duruyor, tüyleri biraz kabarık, gözleri uykulu ama bakışları keskin. Normalde öterdi; herkesi uyandırır, güne başlardık. Bugün sadece bakıyor. — N’oldu sana, horoz? Diye sordum kendi…

Kakao ve Kültürlerarası Yolculuk: Sporcular Neden Kakao Yer? Hayatın farklı coğrafyalarında dolaşırken, bir fincan sıcak kakao elime alıp içtiğimde, bunun sadece bir içecek olmadığını fark ediyorum. Kakao, tarih boyunca farklı toplumlarda ritüel ve kimliklerin bir parçası olmuş, ekonomik ve sosyal yapıları şekillendirmiş bir sembol. Sporcuların neden kakao tükettiği sorusuna antropolojik bir mercekten baktığımızda, karşımıza sadece biyolojik faydalar değil, aynı zamanda kültürel ve sembolik bir zenginlik çıkıyor. Sporcular neden kakao yer? kültürel görelilik Kakao, modern spor dünyasında bir enerji ve iyileşme aracı olarak popüler hale gelmiş olsa da, tarihsel olarak çok daha derin bir bağlamda yer alır. Orta Amerika’nın Maya ve…